Batı tarihinde çok az sayıda insan, Napoleon Bonaparte`nin Fransa`da hakimiyet sürdüğü 15 yılda yaptığı gibi tüm dünyanın dikkatini çekebildi. Bonaparte, kendi ülkesinde ve tüm Avrupa kıtasında uzun yıllar boyunca mitolojik bir karakter olmayı başardı.

Napoleon, Fransız Devrimi`nin yetenekli insanlara sunduğu yükselme imkanlarının derecesini ölçebilmek için oldukça elverişli bir örnekti. Korsikalı bir soylunun oğlu olarak Paris`teki Harp Akademisi`ne girdi ve beyefendi bir devlet memuru sıfatıyla mezun oldu. Devrim sonrası askeri makamların para ile satın alınmasının yasaklanması, Napoleon`un binbaşı rütbesinin ötesine rahatlıkla geçmesini sağladı.

Bonaparte, Aydınlanma`nın fikirlerine uygun, yaratıcı bir hayal gücüne ve yeni şeyleri algılamaya hazır bir zihne sahipti. Tarih, matematik ve hukuk alanlarına yönelik özel bir ilgisi vardı. Ekonomik, hukuki ve askeri planları en ince detayına kadar tasarlayıp uygulaması, bir lider olarak onun en önemli yeteneğiydi. Kendine olan sınırsız güveni son raddede büyük başarısızlıklarının ana sebebi olsa da Napoleon o dönemde Fransız hükümetinin eksikliğini çektiği özgüvenin geri gelmesini sağladı.

Yeni anayasada bir yasama organının varlığı hukuki olarak tanınmıştı; ancak bu organın yasama süreçlerinde neredeyse hiçbir etkisi yoktu. Hükümet, tek bir kişinin otoritesine bağlıydı. Napoleon ayrıcalıkların, yerel özgürlüklerin ve mülklerin ortadan kaldırılmasını bir kez daha onayladı ve devletin merkezileşmesini sağladı. Bu merkezileşmeyle birlikte, düzenli ve adil bir vergilendirme sisteminin de önünü açtı. Vergi toplama sisteminin tek elde birleşmesi, Napoleon`a devlet bütçesini akılcı bir şekilde yönetebilmek adına için büyük bir olanak tanıdı.

Bonaparte`nin en önemli başarısı, Devrim sürecinde başlatılan hukuk ve eğitim reformlarını büyük bir hızla tamamlamasıydı. Napoleon, her büyük kasabada bir lisenin kurulmasını emretti ve öğretmenlerin eğitimi için Paris`te bir akademi kurdu. Bu yenilikleri destekleyebilmek ve güçlendirebilmek adına askeri ve teknik okulları devlet kontrolü altına aldı ve ulusal bir üniversitenin de kurulmasını sağladı. 1804 yılında yürürlüğe koyduğu Code Napoleon – Napoleon Kanunları ile birlikte eski geleneklerin ve ayrıcalıkların tümüyle ortadan kalktığını duyurdu. Hukukun üstünlüğü ilkesini ön plana koyan Code Napoleon, bireylerin özel mülkiyet haklarından sözleşme usüllerine kadar pek çok alanda büyük değişimler getirdi.

Tüm bu reformların tamamlanması esnasında, Napoleon politik geçmişlerine bakmaksızın etrafındaki en yetenekli insanları yönetiminde topladı. Farklı siyasi çizgilere sahip göçmenleri ülkeye yeniden kabul etti. Söz gelimi, yanında bulunan sözde ortak iki konsül, eski rejimin bürokratlarıydı. Polis Bakanı olarak görev yapan Joseph Fouché radikal bir cumhuriyetçiyken 1815`teki Viyana Kongresi`nin de mimarı olan Dışişleri Bakanı Talleyrand ise oportunist bir aristokrattı.